สุนัขไทยบางแก้ว (Canis lupus familiaris) คือสายพันธุ์สุนัขที่มีต้นกำเนิดจากบ้านบางแก้ว อำเภอบางระกำ จังหวัดพิษณุโลก ถือเป็นหนึ่งในสุนัขพันธุ์ไทยแท้ที่ได้รับการยอมรับและเป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวาง ลักษณะเด่นที่เห็นได้ชัดคือขนสองชั้นที่ฟูหนาเหมือนสุนัขเมืองหนาว หางเป็นพวงสวยงาม และโครงสร้างร่างกายที่แข็งแรงทะมัดทะแมง บ่งบอกถึงสายเลือดที่ผสมผสานระหว่างสุนัขบ้านและสัตว์ป่าในอดีต
ประวัติของสุนัขบางแก้วเริ่มต้นขึ้นที่วัดบางแก้ว จังหวัดพิษณุโลก โดยเชื่อกันว่าสุนัขพื้นบ้านของหลวงพ่อปูดได้ผสมพันธุ์กับสุนัขป่าหรือสุนัขจิ้งจอกที่อาศัยอยู่ในป่าละเมาะใกล้เคียง ก่อให้เกิดลูกสุนัขที่มีลักษณะพิเศษคือขนยาวฟูและมีนิสัยดุร้ายหวงถิ่นฐาน ต่อมาได้มีการนำไปเลี้ยงและเพาะพันธุ์กันอย่างแพร่หลายในชุมชน จนกระทั่งมีการพัฒนาสายพันธุ์อย่างจริงจังเพื่อลดความก้าวร้าวและดึงลักษณะที่สวยงามออกมาให้ชัดเจนขึ้น
ในปัจจุบัน สุนัขไทยบางแก้วได้รับความนิยมอย่างมากในหมู่ผู้เลี้ยงสุนัขชาวไทยที่ต้องการสุนัขเฝ้าบ้านที่ไว้วางใจได้ พวกเขาขึ้นชื่อเรื่องความซื่อสัตย์และรักเจ้าของอย่างสุดหัวใจ แต่ในขณะเดียวกันก็มีความระแวดระวังคนแปลกหน้าสูง ทำให้การพาไปเข้าสังคมตั้งแต่ยังเล็กเป็นสิ่งสำคัญมาก แม้จะเลี้ยงในสภาพอากาศร้อนของไทยได้ดี แต่เจ้าของก็ต้องใส่ใจเรื่องการแปรงขนและป้องกันความอับชื้นเพื่อให้สุนัขมีสุขภาพผิวหนังที่ดีและสวยงามอยู่เสมอ
