สุนัขไทยหลังอาน (Canis lupus familiaris) เป็นสุนัขสายพันธุ์โบราณที่มีถิ่นกำเนิดดั้งเดิมอยู่ทางภาคตะวันออกของประเทศไทย โดยเฉพาะในจังหวัดจันทบุรี ตราด และระยอง ได้รับการยอมรับอย่างเป็นสากลเนื่องจากมีอักษรกำเนิดที่ค่อนข้างสมบูรณ์โดยปราศจากการผสมข้ามสายพันธุ์กับสุนัขต่างชาติมาอย่างยาวนาน ด้วยสภาพภูมิประเทศที่เป็นเกาะและขาดแคลนเส้นทางคมนาคมในอดีต ทำให้ลักษณะพันธุกรรมที่เป็นเอกลักษณ์ เช่น แนวอานขนย้อนกลับบนหลัง ถูกรักษาไว้อย่างเข้มข้น
ในทางประวัติศาสตร์ มีการบันทึกข้อมูลลักษณะสุนัขไทยหลังอานไว้ในสมุดข่อยโบราณตั้งแต่สมัยอยุธยา โดยระบุว่าเป็นสุนัขที่มีหูตั้งเด่น ตัวใหญ่กว่าสุนัขธรรมดา มีขนสั้นและมีหลังอานเป็นเส้นตรง นิยมเลี้ยงไว้เพื่อเฝ้าเกวียนเวลาเดินทางค้าขาย และยังทำหน้าที่เป็นสุนัขล่าสัตว์ช่วยหาอาหารในป่าให้กับชาวบ้าน สุนัขเหล่านี้จึงมีความทนทานต่อสภาพอากาศร้อนชื้นสูง มีนิสัยระแวดระวังภัยและซื่อสัตย์ต่อเจ้าของเป็นอย่างมาก
ปัจจุบัน สุนัขไทยหลังอานไม่เพียงแต่เป็นสัตว์เลี้ยงแสนรักในครัวเรือนไทย แต่ยังได้รับความสนใจและถูกนำไปเลี้ยงแพร่หลายในทวีปยุโรปและอเมริกา ด้วยความโดดเด่นของรูปร่างกล้ามเนื้อที่แกร่งกระชับและนิสัยที่เป็นมิตรต่อครอบครัวอย่างยิ่ง อย่างไรก็ตาม เจ้าของจำเป็นต้องมีความเข้าใจในธรรมชาติที่รักอิสระและมีความเป็นตัวของตัวเองสูงของพวกเขา การเลี้ยงอย่างถูกวิธีและการให้ความรักความใส่ใจอย่างสม่ำเสมอจะช่วยดึงศักยภาพความจงรักภักดีและความเป็นเพื่อนที่ดีที่สุดของไทยหลังอานออกมาได้อย่างเต็มที่
