แอกโซลอเติล (Ambystoma mexicanum) คือสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกที่มีชื่อเสียงที่สุดในโลก ไม่ใช่เพราะความสวยงามของเหงือกที่ฟูปกคลุม แต่เพราะความสามารถที่น่าอัศจรรย์ในการงอกอวัยวะขึ้นมาใหม่ได้ทั้งขา หาง หัวใจ และแม้แต่ส่วนหนึ่งของสมอง มันมีถิ่นกำเนิดเฉพาะในทะเลสาบ Xochimilco ของเม็กซิโกซิตี้ ซึ่งเป็นมรดกของอารยธรรมแอซเทคที่ยังหลงเหลืออยู่ใจกลางเมืองมหานคร
ในทางวิทยาศาสตร์ แอกโซลอเติลเป็น neotenic salamander — สัตว์ที่วิวัฒนาการมาเพื่อ “ไม่เติบโต” คงรักษาลักษณะตัวอ่อนอย่างเหงือกภายนอกและครีบไว้ตลอดชีวิต แทนที่จะแปลงร่างเหมือนซาลาแมนเดอร์ชนิดอื่น นักวิทยาศาสตร์ทั่วโลกศึกษาแอกโซลอเติลอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ศตวรรษที่ 19 เพื่อค้นหาความลับของการงอกอวัยวะที่อาจนำไปประยุกต์ใช้ในการแพทย์ของมนุษย์
สำหรับผู้เลี้ยงในไทย แอกโซลอเติลเป็นสัตว์เลี้ยงที่เลี้ยงง่ายในแง่พื้นที่และการดูแลทั่วไป แต่ท้าทายในเรื่องอุณหภูมิ เพราะต้องการน้ำเย็นเพียง 16–20°C ซึ่งต้องใช้ chiller ตู้น้ำเป็นอุปกรณ์บังคับ เมื่อผ่านด่านนี้ได้ แอกโซลอเติลจะเป็นเพื่อนที่น่าทึ่ง มีอายุยืนยาวถึง 10–15 ปี และมีมอร์ฟสีสันให้เลือกมากมาย
