Home Wiki น้องปลา ปลาโคอิ (Koi)
Koi Fish

ปลาโคอิ
(Koi)

FISH ใหญ่ CARE: ยาก ปลาโคอิ

รู้จักปลาโคอิ ปลาสวยงามสัญลักษณ์มงคล ครอบคลุมสายพันธุ์ การดูแลบ่อ อาหาร สุขภาพ และการเลี้ยงในสภาพอากาศไทย

Lifespan
20–35 ปี
ขนาด
ใหญ่
การดูแล
ยาก
Origin
China
แชร์
ปลาโคอิหลากสีสันว่ายในบ่อสวนญี่ปุ่น
— Koi Fish —
FAMILY
FRIENDLY
★★★★★
Overview

ภาพรวม — Koi Fish

01

รู้จักปลาโคอิ ปลาสวยงามสัญลักษณ์มงคล ครอบคลุมสายพันธุ์ การดูแลบ่อ อาหาร สุขภาพ และการเลี้ยงในสภาพอากาศไทย

ปลาโคอิ (Koi) มีนิสัยโดดเด่นคือ สงบ อ่อนโยน ชอบสังคม และตอบสนองต่อเจ้าของ มีถิ่นกำเนิดจากChina, Japan ด้วยขนาดใหญ่ และอายุขัยเฉลี่ย 20–35 ปี ระดับการดูแลอยู่ในระดับยาก — เหมาะสำหรับผู้ที่พร้อมให้เวลาและความใส่ใจ

ขนาดใหญ่อายุขัย20–35 ปี
น้ำหนัก0.5–14 กก. ส่วนสูง / ความยาว30–90 ซม.
นิสัยสงบ · อ่อนโยน · ชอบสังคม · ตอบสนองต่อเจ้าของ
ระดับการดูแลยาก OriginChina, Japan
History

ประวัติสายพันธุ์ — China

02
"ปลาโคอิหลากสีในบ่อสวน — สายพันธุ์ที่พัฒนาจากปลาคาร์พธรรมดาในญี่ปุ่นมานานกว่า 200 ปี"
"ปลาโคอิหลากสีในบ่อสวน — สายพันธุ์ที่พัฒนาจากปลาคาร์พธรรมดาในญี่ปุ่นมานานกว่า 200 ปี" ที่มา: Wikimedia Commons

ปลาโคอิมีบรรพบุรุษคือปลาคาร์พสายพันธุ์ Cyprinus rubrofuscus ที่ถูกเลี้ยงในจีนมากกว่า 2,500 ปี ชาวนาในแถบนีงะตะ ประเทศญี่ปุ่น เริ่มสังเกตและคัดพันธุ์ปลาที่มีการกลายสีตั้งแต่ต้นศตวรรษที่ 17 จนเกิดเป็นสายพันธุ์สีสันสวยงามที่เป็นที่รู้จักในปัจจุบัน

การพัฒนาสายพันธุ์อย่างพิถีพิถันทำให้โคอิกลายจากปลาอาหารสู่ปลาสวยงามระดับศิลปะ นิทรรศการโตเกียวปี 1914 จุดกระแสนิยมทั่วญี่ปุ่น ก่อนที่ญี่ปุ่นจะเริ่มส่งออกสู่โลกหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 สายพันธุ์มาตรฐานอย่าง Kohaku, Showa และ Taisho Sanke กลายเป็นมาตรฐานสากลที่ได้รับการยอมรับทั่วโลก

ปัจจุบันตลาดโคอิโลกมีมูลค่าหลายพันล้านดอลลาร์สหรัฐ ในประเทศไทยนิยมเลี้ยงโคอิในบ่อสวนและบ่อวัดเพื่อความเป็นสิริมงคลตามความเชื่อฮวงจุ้ย โคอิแชมเปี้ยนระดับโลกมีราคาสูงถึงหลายสิบล้านบาท ทำให้การประกวดโคอิกลายเป็นกีฬาที่มีมูลค่าสูงในวงการผู้ชื่นชอบทั่วโลก

ยุคโบราณ
ต้นกำเนิดในจีน

ชาวจีนเลี้ยงปลาคาร์พ Cyprinus rubrofuscus เพื่อเป็นอาหาร และสังเกตพบการกลายพันธุ์สีสัน

1600s
ญี่ปุ่นเริ่มคัดพันธุ์

ชาวนาในนีงะตะเริ่มเพาะคัดปลาคาร์พสีสวยงามจากนาข้าว

1844
นิทรรศการครั้งแรก

โคอิถูกจัดแสดงต่อสาธารณะครั้งแรกในโอจิยะ นีงะตะ

1914
โด่งดังระดับชาติ

โคอิถูกนำไปแสดงที่นิทรรศการโตเกียว จุดประกายกระแสนิยมทั่วญี่ปุ่น

1960s
ส่งออกสู่โลก

ญี่ปุ่นเริ่มส่งออกโคอิไปยุโรปและอเมริกา อุตสาหกรรมโคอิเติบโตระดับโลก

ปัจจุบัน
ล้านล้านบาท

ตลาดโคอิโลกมีมูลค่าหลายพันล้านดอลลาร์ ไทยนิยมเลี้ยงในบ่อบ้านและวัดเป็นสัญลักษณ์มงคล

Traits

นิสัยและบุคลิกประจำสายพันธุ์

03
ความสวยงาม สูงมาก · 5/5
อายุยืน ยาวนานมาก · 5/5
ความต้องการพื้นที่ มากมาก · 4.5/5
ความยากในการดูแล ยาก · 4/5
รู้จักเจ้าของ ดี · 3.5/5
ต้นทุนการดูแล สูง · 4/5
ความทนทาน ปานกลาง · 3/5
เหมาะมือใหม่ ไม่เหมาะ · 1/5
Variants

สีและพันธุ์ย่อย

04
โคฮะกุ (Kohaku)
โคฮะกุ (Kohaku)
ลวดลายขาว-แดงคลาสสิก ถือเป็นสายพันธุ์พื้นฐานที่สวยงามที่สุดและได้รับความนิยมสูงสุด
ไทโช ซันเกะ (Taisho Sanke)
ไทโช ซันเกะ (Taisho Sanke)
สามสี ขาว-แดง-ดำ เป็นหนึ่งในสามสายพันธุ์ระดับตำนาน (Gosanke) ของโลกโคอิ
โชวะ (Showa)
โชวะ (Showa)
พื้นดำมีลวดแดงและขาว ดูดุดันและโดดเด่น เป็นส่วนหนึ่งของ Gosanke เช่นกัน
โอกอน (Ogon)
โอกอน (Ogon)
ตัวสีทองหรือเงินเมทัลลิกเต็มตัว ไม่มีลวดลาย เรียบหรูดูแพง
Care

การดูแลในแต่ละวัน

05
1

ขนาดบ่อ

บ่อขั้นต่ำ 3,000–5,000 ลิตรต่อปลา 1 ตัว ความลึกอย่างน้อย 1.2 เมตรเพื่อควบคุมอุณหภูมิและพื้นที่ว่ายน้ำ

💡 บ่อยิ่งใหญ่ยิ่งดี — โคอิโตเร็วและสีสวยกว่าในบ่อกว้าง
2

คุณภาพน้ำ

pH 7.0–8.0, ออกซิเจนละลาย ≥6 ppm, Ammonia และ Nitrite ต้องเป็น 0 ตลอดเวลา ติดตั้งระบบกรองชีวภาพ

💡 ตรวจค่าน้ำสัปดาห์ละครั้งด้วยชุดทดสอบ
3

การให้อาหาร

ให้อาหาร pellet โปรตีนสูง 2–3 ครั้ง/วัน ในปริมาณที่กินหมดใน 5 นาที สลับผักและกุ้ง

💡 หยุดให้อาหารเมื่ออุณหภูมิน้ำต่ำกว่า 10°C
4

การป้องกันโรค

กักโคอิใหม่ในบ่อแยก 4 สัปดาห์ก่อนนำลงบ่อหลัก ฉีดวัคซีนป้องกัน KHV ได้ที่สัตวแพทย์

💡 สังเกตพฤติกรรมผิดปกติทุกวัน — โรคหายเร็วถ้าจับได้เร็ว
5

การป้องกันนักล่า

ติดตาข่ายหรือหลังคาคลุมบ่อเพื่อป้องกันนกกระสาและแมว ซึ่งเป็นศัตรูตัวฉกาจของโคอิ

💡 ใส่ท่อ PVC ใต้น้ำเพื่อให้โคอิมีที่หลบซ่อน
6

ฤดูกาลและอุณหภูมิ

โคอิทนอุณหภูมิ 4–30°C ในไทยไม่จำเป็นต้องทำความร้อน แต่ต้องระวังน้ำร้อนจัดช่วงหน้าร้อน

💡 ปลูกต้นไม้ให้ร่มเงาบ่อในช่วงบ่ายเพื่อลดอุณหภูมิน้ำ
Diet

โภชนาการในแต่ละช่วงวัย

06
ช่วงอายุ ปริมาณต่อวัน มื้อต่อวัน คำแนะนำ
ลูกปลา
0–3 เดือน
เล็กน้อยมาก 4–5 ครั้ง/วัน ไรน้ำแดง · Baby brine shrimp · อาหารบดละเอียด
วัยเด็ก
3–12 เดือน
ที่กินหมดใน 3 นาที 3 ครั้ง/วัน Pellet โปรตีนสูง + ไรน้ำ · สีเริ่มพัฒนา
วัยผู้ใหญ่
1–15 ปี
ที่กินหมดใน 5 นาที 2–3 ครั้ง/วัน Pellet + ผักต้มเล็กน้อย · งดอาหาร 1 วัน/สัปดาห์
วัยสูงอายุ
15+ ปี
ลดลง 20% 1–2 ครั้ง/วัน อาหารย่อยง่าย · สังเกตการกินอย่างใกล้ชิด
Life Stages

ช่วงชีวิตของปลาโคอิ (Koi)

07
01

ลูกปลา

0–3 เดือน

ขนาดเล็กมาก ต้องการอาหารสดละเอียดและน้ำสะอาดสูง

02

วัยเด็ก

3–12 เดือน

สีสันเริ่มพัฒนา เริ่มประเมินคุณภาพสายพันธุ์

03

วัยผู้ใหญ่

1–15 ปี

สีสวยสุด ตัวใหญ่เต็มที่ ดูแลง่ายขึ้น

04

วัยสูงอายุ

15+ ปี

โตช้า ต้องการอาหารน้อยลง ดูแลคุณภาพน้ำเพิ่มขึ้น

Health

โรคที่พบบ่อยในสายพันธุ์

08
40%
Koi Herpesvirus (KHV)
ไวรัสร้ายแรงที่สุดของโคอิ ตายได้ 80–100% — ป้องกันด้วยการกักสัตว์ใหม่และฉีดวัคซีน
เสี่ยงสูง
35%
Bacterial Ulcer (แผลเปื่อย)
แผลเปิดบนตัวจากแบคทีเรีย Aeromonas — รักษาด้วยยาปฏิชีวนะและน้ำสะอาด
เสี่ยงสูง
30%
Parasites (ปรสิตภายนอก)
ปลิงใส ไรน้ำ ทำให้ขูดตัวกับผนังบ่อ — รักษาด้วยยาฆ่าปรสิตในน้ำ
ปานกลาง
20%
Ich / White Spot
จุดขาวบนตัวและครีบ — รักษาด้วยยาและการเพิ่มอุณหภูมิน้ำ
ปานกลาง
10%
Swim Bladder Disorder
ว่ายน้ำไม่สมดุล ลอยหัว/จม — งดอาหาร 3 วันแล้วให้อาหารสด
ต่ำ
น่ารู้

เรื่องน่ารู้เกี่ยวกับปลาโคอิ (Koi)

09
01
ปลาโคอิมีอายุยืนถึง 200 ปีในบางกรณี — โคอิที่อายุมากที่สุดชื่อ Hanako มีอายุ 226 ปี ตายปี 1977
02
ชื่อ Koi มาจากภาษาญี่ปุ่น แปลว่า ความรัก และความผูกพัน ทำให้โคอิเป็นสัญลักษณ์มงคลในวัฒนธรรมเอเชีย
03
ปลาโคอิจำเจ้าของได้และจะว่ายเข้าหาเมื่อเห็นใบหน้า — บางตัวยอมให้ลูบหัวและกินจากมือ
04
โคอิแชมเปี้ยนระดับโลกมีมูลค่าสูงถึงหลายสิบล้านบาท — โคอิตัวหนึ่งขายได้ในราคา 2 ล้านดอลลาร์ในปี 2018
05
ปลาโคอิสามารถอยู่ในน้ำใต้น้ำแข็งระหว่างฤดูหนาวได้ โดยเข้าสู่ภาวะจำศีลและแทบไม่กินอาหาร